Organizacja lekcji

 

Lekcje muzealne
przygotowane w Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów

 

1. Elementy biografii twórczej Jarosława Iwaszkiewicza w kontekście stawiskiego domu

Lekcja odbywa się formie oprowadzenia po domu pisarza, elementy biografii przeplatane są historiami związanymi z powstaniem wybranych utworów i osobami, które przewinęły się przez życie Iwaszkiewicza i Stawisko, i stały się pierwowzorami postaci literackich w jego utworach. W zależności od wieku i przygotowania grupy omawia się zagadnienie warsztatu literackiego pisarza. Na potrzeby lekcji eksponowane są pierwsze wydania utworów, a nawet rękopisy Iwaszkiewicza.

Lekcję prowadzą: kustosz Małgorzata Bojanowska i kustosz Ewa Cieślak

 

2. Stawisko Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów – miejsce szczególnych związków literatury i muzyki

Oprowadzanie po Stawisku połączone z prelekcją nt. historii domu Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów jako miejsca, w którym szczególnym kultem darzono od zawsze dwie sztuki: literaturę i muzykę. Przyjaźń Anny i Jarosława  Iwaszkiewiczów z wybitnymi pisarzami (”Skamandrytów” , Jerzego Lieberta,  Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Czesława Miłosza), jak i z artystami muzykami (Karola Szymanowskiego, Artura Rubinsteina, Witolda Lutosławskiego, Andrzeja Panufnika, Zygmunta Mycielskiego) oraz ich obecność w tym Domu zaważyła i waży do dziś na atmosferze Stawiska. Oprowadzanie wzbogacone jest pokazem fotografii, archiwaliów i nagrań muzycznych.

Lekcję prowadzi: dr Alicja Matracka-Kościelny, st. kustosz, dyrektor muzeum

 

3. Grupa „Skamandra” i Jarosław Iwaszkiewicz

Historia grupy poetyckiej połączona z elementami biografii twórczej jej przedstawicieli ze szczególnym uwzględnieniem osoby Jarosława Iwaszkiewicza. Lekcja prowadzona jest metodą wykładu, wzbogacają ją:
- prezentacja fragmentów filmu poświęconego grupie „Skamandra” i jej głównych przedstawicieli. Wykorzystano w nim wypowiedzi historyków literatury, a także recytacje utworów skamandrytów w wykonaniu znanych aktorów. (Film nagrany został w autentycznych wnętrzach epoki międzywojnia);
- wystawa pierwodruków i czasopism ( zeszyty „Skamandra”, numery „Wiadomości Literackich”, tomiki skamandryckie z dedykacjami, fragmenty korespondencji Skamandrytów do J. Iwaszkiewicza).

Lekcję prowadzą: kustosz Małgorzata Bojanowska i kustosz Ewa Cieślak

 

4. Skamandryckie przyjaźnie - życie literackie i towarzyskie w „Aidzie” i „Stawisku”

Lekcja odbywać się będzie w Stawisku i, jeśli zostanie odpowiednio wcześnie zgłoszona, w willi „Aida” (konieczne są ustalenia pracowników Muzeum z obecnymi właścicielami domu)
Lekcja prowadzona jest w formie wykładu. Omawiana jest pokoleniowa wspólnota doświadczeń członków grupy, ich działalność w kawiarni „Pod Pikadorem”, wspólne przedsięwzięcia (zakładanie czasopism, wspólne wystąpienia), uczestniczenie w życiu- towarzyskim i intelektualnym ówczesnej Warszawy. Podkreślane są związki przyjaźni skamandrytów z całym środowiskiem intelektualnym i artystycznym, z muzykami, poetami innych grup i pokoleń (m.in. Staff, Boy-Żeleński, Żeromski, Liebert, poeci z grupy „Kwadryga”). Podczas spaceru po Podkowie Leśnej ze Stawiska do willi „Aida” omawiana jest „Literacka mapa Podkowy Leśnej” - przedstawiane są m. in. sylwetki Ireny Krzywickiej, Benedykta Herca, Stefana Napierskiego, Antoniego Bormana, Mieczysława Rytarda.

Lekcję prowadzą: kustosz Małgorzata Bojanowska i kustosz Ewa Cieślak

 

5. Sztuka Dwudziestolecia Międzywojennego w zbiorach Stawiska

Muzeum Iwaszkiewiczów to nie tylko dom pisarza – oprócz wyposażenia wnętrz pamiętającego czasy Iwaszkiewiczów, przedmiotów używanych przez dawnych mieszkańców, muzeum posiada dużą kolekcję dzieł sztuki. Znaczną jej część stanowi malarstwo, grafika i rzeźba z okresu Dwudziestolecia Międzywojennego. Podczas lekcji przybliżany jest charakter tej epoki, jej główne nurty, założenia, twórcy. Zasadniczą część zajęć poświęcamy na omówienie dzieł z tego okresu eksponowanych w naszym muzeum – dzięki temu do minimum ograniczamy kontakt z reprodukcją, co ważne jest przy poznawaniu historii sztuki.

Lekcję prowadzi: adiunkt Małgorzata Zawadzka
Lekcja dostępna również w języku francuskim

 

6. Życie literackie i kulturalne podczas okupacji na przykładzie Stawiska

Podczas lekcji omawiana jest: hitlerowska polityka niszczenia kultury polskiej i reakcja na nią społeczeństwa polskiego; sytuacja w oświacie i szkolnictwie wyższym; przejawy życia kulturalnego w okupowanej Warszawie i Stawisku (spotkania autorskie, koncerty, akademie), podziemny ruch wydawniczy. Cytowane są fragmenty wspomnień Jerzego Andrzejewskiego, Czesława Miłosza, Jerzego Waldorffa (fragmenty nagrań video), utwory Jarosława Iwaszkiewicza, fragmenty wspomnień żony i córki pisarza. Stawisko jest traktowane jako jeden z tych domów w okolicach Warszawy, w których ześrodkowywało się intelektualne życie okupacyjne oraz jako miejsce, w którym udzielano pomocy potrzebującym. Wprowadza się również wątek okupacyjnej twórczości Jarosława Iwaszkiewicza i bywających w Stawisku pisarzy (m. in. Krzysztof Kamil Baczyński, Jerzy Andrzejewski, Pola Gojawiczyńska).
Prezentowane są dokumenty, fotografie, archiwalia i książki.

Lekcję prowadzą: kustosz Małgorzata Bojanowska i kustosz Ewa Cieślak

 

7. Baczyński w Stawisku

Wykład poprzedza oprowadzenie po domu ze zwróceniem szczególnej uwagi na znaczenie Stawiska w okresie okupacji dla środowiska literackiego i muzycznego. Podczas lekcji omawiane są: biografia Krzysztofa Kamila Baczyńskiego jako przedstawiciela pokolenia, które weszło w dorosłe życie z początkiem II wojny światowej, jego pobyty w Stawisku w czasie okupacji na podstawie relacji Jarosława Iwaszkiewicza, Anny Iwaszkiewicz i Marii Iwaszkiewicz-Wojdowskiej, Jerzego Andrzejewskiego i Stanisława Piętaka, przedstawione są wiersze Baczyńskiego powstałe w Stawisku. Lekcję wzbogacają wiersze Baczyńskiego w wykonaniu Ewy Demarczyk.

Lekcję prowadzą: kustosz Małgorzata Bojanowska i kustosz Ewa Cieślak

 

8. Jarosław Iwaszkiewicz i Karol Szymanowski

Opowieść o wzajemnych inspiracjach, twórczych wpływach, artystycznych związkach i współpracy wybitnego kompozytora i pisarza. Prezentacja wzbogacona pokazem fotografii, archiwaliów i nagrań muzycznych.

Lekcję prowadzi: dr Alicja Matracka-Kościelny, st. kustosz, dyrektor muzeum

 

9. Muzyka w życiu i twórczości Jarosława Iwaszkiewicza

Forma prelekcji z prezentacją slajdów i nagrań muzycznych, ze zwróceniem szczególnej uwagi na:
1.muzyczne inspiracje i odniesienia w poezji Iwaszkiewicza:
  a) dźwięk jako element poezjotwórczy,
  b) wiersze jako poetyckie opisy i odpowiedniki znanych utworów muzycznych;
2. fascynacje wybitnymi kompozytorami (Bach, Chopin, Szymanowski).

Lekcję prowadzi: dr Alicja Matracka-Kościelny, st. kustosz, dyrektor muzeum

 

10. Sandomierz w życiu i twórczości Jarosława Iwaszkiewicza

Lekcja przygotowana na dwu poziomach: dla szkół podstawowych i gimnazjum. Towarzyszy jej wystawa fotografii z sandomierskiego albumu Jarosława Iwaszkiewicza, rękopisów utworów powstałych w Sandomierzu, pamiątek sandomierskich zachowanych w Stawisku.
W czasie lekcji prezentowane są fragmenty utworów (poezja i proza) oraz dzienników Jarosława Iwaszkiewicza, a także korespondencja z sandomierskimi znajomymi (Roman Koseła, Wincenty Burek). Sygnalizowany jest problem inspiracji twórczej. Na życzenie może być również przedstawiony pokaz multimedialny zabytków Sandomierza.
Forma – dialog prowadzących, rozmowa z uczestnikami, czytanie wierszy i fragmentów literackich.

Lekcję prowadzą: kustosz Małgorzata Bojanowska i kustosz Ewa Cieślak

 

11. Twórczość Jarosława Iwaszkiewicza jako inspiracja dla filmów

Na życzenie nauczycieli można obejrzeć ekranizowane utwory Jarosława Iwaszkiewicza. Pokaz ma służyć próbie porównania tego, co jest utworem literackim a jego ekranizacją. W ramach zajęć warsztatowych (praca z tekstem i obrazem) uczniowie wyszukują odstępstwa interpretacyjne  ekranizacji od literackiego pierwowzoru.

Lekcję prowadzą: kustosz Małgorzata Bojanowska i kustosz Ewa Cieślak

 

12. Kijowski epizod teatralny i jego artystyczne konsekwencje

Opowieść o związkach J. Iwaszkiewicza z teatrem jako aktora, kierownika literackiego, założyciela sceny eksperymentalnej „Elsynor”, dramaturga, recenzenta i bywalca teatru. Lekcja ilustrowana fragmentami sfilmowanych spektakli teatralnych sztuk Jarosława Iwaszkiewicza, materiałami archiwalnymi i ikonograficznymi.

Lekcję prowadzi: kustosz Małgorzata Bojanowska

 

13. Muzeum "od kuchni"

Co to jest stan zachowania? Jak opisać eksponat? Do czego służy numer inwentarza? Czy światło może szkodzić? Na te i podobne pytania spróbujemy odpowiedzieć podczas lekcji, której celem jest przedstawienie (w skrócie) na czym polega praca w muzeum i opieka nad zbiorami. Zajęcia zaczynają się od krótkiej części teoretycznej, wzbogaconej o pokaz multimedialny. Podczas części praktycznej będziemy wspólnie oglądać różne rodzaje eksponatów, poznawać zasady ich opisu, oznaczenia, oceniać stan zachowania itp. Dzięki takim „ćwiczeniom” chcemy zaprezentować dzieła sztuki od zupełnie innej strony niż ta, którą dostrzegają zazwyczaj zwiedzający muzea.
Zajęcia są przeznaczone zarówno dla młodszych dzieci, jak i dla młodzieży gimnazjalnej czy licealnej.

Lekcję prowadzi: adiunkt Małgorzata Zawadzka
Lekcja dostępna również w języku francuskim

 

14. „Dzienniki” Jarosława Iwaszkiewicza – dokument epoki czy zwierciadło duszy?

Lekcja zaznajomi uczniów liceum z dwoma obszarami zagadnień. Pierwszy dotyczy pracy edytorskiej nad „Dziennikami” Jarosława Iwaszkiewicza. Omówione zostaną etapy poprzedzające wydanie książki: odczytywanie rękopisów, ich opracowywanie, sporządzanie przypisów. Te pozornie beznamiętne czynności często przypominają działania detektywistyczne, niejednokrotnie wiążą się z zabawnymi zdarzeniami. Drugi zespół zagadnień dotyczy treści „Dzienników”. Jest ona na tyle wielostronna, że nie poddaje się jednoznacznej interpretacji. Zapisy ściśle intymne przeplatają się z komentarzami na temat wydarzeń politycznych, barwne wizerunki środowisk artystycznych sąsiadują z opisami spraw domowych. Podczas wykładu podjęta zostanie próba uporządkowania tego bogactwa tematów. Wykład zamknie prezentacja wybranych rękopisów.

Lekcję prowadzi: adiunkt Robert Papieski
Lekcja dostępna również w języku rosyjskim

 

 

  Termin lekcji muzealnej należy uzgodnić z dwutygodniowym wyprzedzeniem, najlepiej telefonicznie. Lekcja prowadzona jest dla ok. 30 słuchaczy. W przypadku konieczności podziału na kilka grup, istnieje możliwość obejrzenia filmów biograficznych przez oczekującą część grupy.
  Możliwe jest też prowadzenie lekcji nr 5 (Sztuka Dwudziestolecia Międzywojennego w zbiorach Stawiska) i nr 13 (Muzeum "od kuchni") w języku francuskim oraz lekcji nr 14 („Dzienniki” Jarosława Iwaszkiewicza – dokument epoki czy zwierciadło duszy?) w języku rosyjskim.

Cennik:

Bilet wstępu normalny:    6 zł
Bilet wstępu ulgowy:      5 zł

Opłata za oprowadzanie:   20 zł

Lekcja muzealna:          30 zł


Kontakt:

tel. 22 758 93 63, fax 22 729-14-21

E-mail:
    stawisko@stawisko.pl
    m.bojanowska@stawisko.pl
    e.cieslak@stawisko.pl
    r.papieski@stawisko.pl
    mzawadzka@stawisko.pl

Tematy lekcji

Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku - wszystkie prawa zastrzeżone