Organizacja lekcji

  Lekcja muzealna

Lekcje muzealne
przygotowane w Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów

1. Elementy biografii twórczej Jarosława Iwaszkiewicza w kontekście stawiskiego domu

Lekcja zawiera elementy biografii przeplatane historiami związanymi z powstaniem wybranych utworów i osobami, które przewinęły się przez życie Iwaszkiewicza i Stawisko i stały się pierwowzorami postaci literackich w jego utworach. W zależności od wieku i przygotowania grupy omawia się zagadnienie warsztatu literackiego pisarza. Na potrzeby lekcji eksponowane są pierwsze wydania utworów, a nawet rękopisy Iwaszkiewicza.

Lekcję prowadzi Ewa Cieślak, Beata Izdebska-Zybała lub Robert Papieski
Grupa wiekowa: wszyscy

2. Stawisko Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów – miejsce szczególnych związków literatury i muzyki

Lekcja na temat historii domu Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów jako miejsca, w którym szczególnym kultem darzono od zawsze dwie sztuki: literaturę i muzykę. Przyjaźń Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów z wybitnymi pisarzami (skamandrytami, Jerzym Liebertem, Krzysztofem Kamilem Baczyńskim, Czesławem Miłoszem), jak i z artystami muzykami (Karolem Szymanowskim, Arturem Rubinsteinem, Witoldem Lutosławskim, Andrzejem Panufnikiem, Zygmuntem Mycielskim) oraz ich obecność w tym domu zaważyła i waży do dziś na atmosferze Stawiska.

Lekcję prowadzi Alicja Matracka-Kościelny
Grupa wiekowa: wyższe klasy szkoły podstawowej, liceum


3. Grupa Skamander i Jarosław Iwaszkiewicz

Historia grupy poetyckiej połączona z elementami biografii twórczej jej przedstawicieli ze szczególnym uwzględnieniem osoby Jarosława Iwaszkiewicza.
Lekcja prowadzona jest metodą wykładu, wzbogaca ją wystawa pierwodruków i czasopism (zeszyty „Skamandra”, numery „Wiadomości Literackich”, tomiki skamandryckie z dedykacjami, fragmenty korespondencji Skamandrytów do Jarosława Iwaszkiewicza).

Lekcję prowadzi Ewa Cieślak, Beata Izdebska-Zybała lub Robert Papieski
Grupa wiekowa:  liceum

4. Skamandryckie przyjaźnie – życie literackie i towarzyskie w Aidzie i Stawisku

Lekcja odbywa się w Stawisku i, jeśli zostanie odpowiednio wcześnie zgłoszona, w willi „Aida” (konieczne są ustalenia pracowników Muzeum z obecnymi właścicielami domu).
Lekcja prowadzona jest w formie wykładu. Omawiana jest pokoleniowa wspólnota doświadczeń członków grupy, ich działalność w kawiarni „Pod Pikadorem”, wspólne przedsięwzięcia (zakładanie czasopism, wspólne wystąpienia), uczestniczenie w życiu towarzyskim i intelektualnym ówczesnej Warszawy. Podkreślane są związki przyjaźni skamandrytów z całym środowiskiem intelektualnym i artystycznym, z muzykami, poetami innych grup i pokoleń (m.in. Staff, Boy-Żeleński, Żeromski, Liebert, poeci z grupy „Kwadryga”).
Podczas spaceru po Podkowie Leśnej ze Stawiska do willi „Aida” omawiana jest „Literacka mapa Podkowy Leśnej” – przedstawiane są m.in. sylwetki Ireny Krzywickiej, Benedykta Hertza, Stefana Napierskiego, Antoniego Bormana, Mieczysława Rytarda.

Lekcję prowadzą: Ewa Cieślak lub Robert Papieski
Grupa wiekowa: liceum

5. Życie literackie i kulturalne podczas okupacji na przykładzie Stawiska

Podczas lekcji omawiana jest hitlerowska polityka niszczenia kultury polskiej i reakcja na nią społeczeństwa polskiego, sytuacja w oświacie i szkolnictwie wyższym, przejawy życia kulturalnego w okupowanej Warszawie i Stawisku (spotkania autorskie, koncerty, akademie), podziemny ruch wydawniczy. Cytowane są fragmenty wspomnień Jerzego Andrzejewskiego, Czesława Miłosza, Jerzego Waldorffa, utwory Jarosława Iwaszkiewicza, fragmenty wspomnień żony i córki pisarza. Stawisko jest traktowane jako jeden z tych domów w okolicach Warszawy, w których ześrodkowywało się intelektualne życie okupacyjne oraz jako miejsce, w którym udzielano pomocy potrzebującym. Wprowadza się również wątek okupacyjnej twórczości Jarosława Iwaszkiewicza i bywających w Stawisku pisarzy (m.in. Krzysztof Kamil Baczyński, Jerzy Andrzejewski, Pola Gojawiczyńska).
Prezentowane są dokumenty, fotografie, archiwalia i książki.

Lekcję prowadzi Robert Papieski lub Ewa Cieślak
Grupa wiekowa: wszyscy

6. Baczyński w Stawisku

Wykład na temat znaczenia Stawiska w okresie okupacji dla środowiska literackiego i muzycznego. Podczas lekcji omawiane są: biografia Krzysztofa Kamila Baczyńskiego jako przedstawiciela pokolenia, które weszło w dorosłe życie z początkiem II wojny światowej, jego pobyty w Stawisku w czasie okupacji na podstawie relacji Jarosława Iwaszkiewicza, Anny Iwaszkiewicz i Marii Iwaszkiewicz-Wojdowskiej, Jerzego Andrzejewskiego i Stanisława Piętaka, przedstawione są wiersze Baczyńskiego powstałe w Stawisku. Lekcję wzbogacają wiersze Baczyńskiego w wykonaniu Ewy Demarczyk.

Lekcję prowadzi Ewa Cieślak
Grupa wiekowa: wszyscy

7. Pisarstwo Jarosława Iwaszkiewicza jako inspiracja dla twórców filmowych

Celem lekcji jest pokazanie tej części pisarstwa Jarosława Iwaszkiewicza, która jest atrakcyjna dla filmowców. Uczestnicy lekcji dowiedzą się, dlaczego o opowiadaniach Iwaszkiewicza mówi się, że są filmowe, a także, co do tych opowiadań przyciąga  filmowców. Omówione zostaną ważne ekranizacje utworów pisarza, m.in. Brzezina, Panny z Wilka, Tatarak w reżyserii Andrzeja Wajdy czy Kochankowie z Marony w reżyserii Izabeli Cywińskiej. Lekcja wzbogacona będzie pokazem zdjęć i filmów, m.in. ze spotkania z Andrzejem Wajdą w Stawisku w 2016 roku.

Lekcję prowadzi Beata Zybała
Grupa wiekowa: wszyscy


8. Przenikanie sztuk – literatura, film, malarstwo, muzyka i taniec na przykładzie opowiadania Brzezina Jarosława Iwaszkiewicza

Celem lekcji jest pokazanie, jak twórczość pisarzy, w tym wypadku Jarosława Iwaszkiewicza, stanowi inspirację dla innych twórców. Na podstawie opowiadania Brzezina pokazane zostaną wzajemne inspiracje. Podczas lekcji zostanie omówione opowiadanie Brzezina, następnie przedstawiony film Andrzeja Wajdy o tym samym tytule, wskazane zostaną inspiracje malarstwem Jacka Malczewskiego, widoczne w filmie, a następnie omówiony i pokazany zostanie dwudziestominutowy film The Birch Grove (Brzezina) z 2015 roku w reżyserii Gabriell Lansner, amerykańskiej choreografki i reżyserki, która opowiadanie Iwaszkiewicza przeniosła w świat tańca i z wielką wrażliwością przedstawiła jego treść, pokazując uniwersalne doświadczenia człowieka: miłość, śmierć, rozpacz i samotność.

Lekcję prowadzi Beata Zybała
Grupa wiekowa: wszyscy

9. „Dzienniki” Jarosława Iwaszkiewicza – dokument epoki czy zwierciadło duszy?

Lekcja zaznajomi uczniów liceum z dwoma obszarami zagadnień. Pierwszy dotyczy pracy edytorskiej nad „Dziennikami” Jarosława Iwaszkiewicza. Omówione zostaną etapy poprzedzające wydanie książki: odczytywanie rękopisów, ich opracowywanie, sporządzanie przypisów. Te pozornie beznamiętne czynności często przypominają działania detektywistyczne, niejednokrotnie wiążą się z zabawnymi zdarzeniami. Drugi zespół zagadnień dotyczy treści „Dzienników”. Jest ona na tyle wielostronna, że nie poddaje się jednoznacznej interpretacji. Zapisy ściśle intymne przeplatają się z komentarzami na temat wydarzeń politycznych, barwne wizerunki środowisk artystycznych sąsiadują z opisami spraw domowych. Podczas wykładu podjęta zostanie próba uporządkowania tego bogactwa tematów. Wykład zamknie prezentacja wybranych rękopisów.

Lekcję prowadzi Robert Papieski
Grupa wiekowa: od liceum

10. Stawiskie zwierzęta

Historia Stawiska i biografie jego mieszkańców: poety Jarosława Iwaszkiewicza, jego żony Anny z d. Lilpop, sióstr Jarosława Heleny i Jadwigi opowiedziana historiami zwierząt – równoprawnych miesz­kańców domu. Czytane są fragmenty książki Anny Iwaszkiewiczowej Nasze zwierzęta oraz wspominane opowiadania i wiersze Jarosława Iwaszkiewicza, których bohaterami lub pretekstami do ich powstania są stawiskie zwierzęta – psy, koty, konie.
Lekcja ilustrowana jest pokazem fotografii i rysunków przedsta­wiającymi zwierzęta – od papugi Kokosi, którą mała Hania  dostała od swego ojca Stanisława Lilpopa w 1911 roku po ostatniego psa Jarosława Iwaszkiewicza – Migdała.

Lekcję prowadzi Ewa Cieślak
Grupa wiekowa: dla najmłodszych – przedszkolaków i uczniów klas 1-3

11. Ciekawe przedmioty w zbiorach Stawiska

Układ i wystrój mieszkalnych pomieszczeń domu Iwaszkiewiczów pozostał w dużej mierze niezmieniony. Pokój stołowy, bibliotekę, sypialnię czy gabinet pisarza wypełniają sprzęty, których przez pół wieku używali mieszkańcy. Kolekcja Muzeum w Stawisku obejmuje więc eksponaty o bardzo różnym charakterze – wśród cennych dzieł sztuki, rękopisów dzieł literackich, fotografii i ciekawych przykładów rzemiosła artystycznego znajdują się liczne przedmioty codziennego użytku. Lekcja ma na celu przybliżenie ich funkcji i historii w kontekście biografii Jarosława Iwaszkiewicza. Może być dostosowana do potrzeb zarówno młodszych dzieci, jak i młodzieży lub osób dorosłych.

Lekcję prowadzi Ewa Cieślak lub Zofia Zdziech
Grupa wiekowa: wszyscy

12. Podkowa Leśna na literackiej mapie Polski

Lekcja unaocznia, że ta niewielka podwarszawska miejscowość zajmuje szczególne miejsce na literackiej mapie Polski. Nie tylko dlatego, że mieszkał tutaj, w Stawisku, jeden z najważniejszych polskich pisarzy XX wieku, goszczący u siebie całą plejadę wybitnych twórców. Okazuje się, że Podkowa Leśna silnie inspirowała także Irenę Krzywicką, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Juliusza Krzyżewskiego czy Bogdana Wojdowskiego.

Lekcję prowadzi Robert Papieski
Grupa wiekowa: liceum

13. Jarosław Iwaszkiewicz i Ukraina

Lekcja ukazuje, jak ważną rolę odgrywała Ukraina w życiu i twórczości Jarosława Iwaszkiewicza, który urodził się na Podolu i pierwsze ćwierć wieku swojego życia spędził właśnie na Ukrainie. Tam zadzierzgnął przyjaźnie, które współkształtowały jego charakter, tam zadebiutował jako poeta, tam poznał Karola Szymanowskiego, którego wpływ na pisarstwo Iwaszkiewicza i jego wrażliwość muzyczną był olbrzymi. Ukraina będzie potem wracać na karty dzieł pisarza w rozmaity sposób: jako wspomnienie konkretnego miejsca lub zdarzenia, jako postać literacka wzorowana na kimś, kto pochodził z Ukrainy. I sam Iwaszkiewicz będzie wracał na Ukrainę, zawierając nowe przyjaźnie i krzewiąc zainteresowanie polską kulturą.

Lekcję prowadzi Robert Papieski
Grupa wiekowa: liceum

14. Słownik, pióro i kałamarz - jak powstają książki

Lekcja prowadzona jest w formie opowieści i rozmowy. Celem lekcji jest budzenie i rozwijanie zainteresowań czytelniczych wśród dzieci. Podczas spotkania zostaną poruszone zagadnienia związane z pracą pisarza. Zastanowimy się: Co to jest księgozbiór, czym jest biały kruk, skąd wzięły się książki, które dzieci mają w swoich domach? Czy mają takie książki, które chętnie poleciłyby i pożyczyły swoim rówieśnikom? Czy wiedzą, kto pisze książki? Dzieci dowiedzą się, jakie przedmioty można znaleźć w gabinecie pisarza: maszynę do pisania, pióro i kałamarz, słownik języka polskiego.

Lekcję prowadzi Zofia Zdziech
Grupa wiekowa: dla najmłodszych

15. Mali odkrywcy w Stawisku - pierwsza wizyta w muzeum

Lekcja prowadzona jest w formie rozmowy oraz pracy warsztatowej. Dzieci zapoznają się z muzeum, nauczą zasad zachowania na ekspozycjach, poznają zadania instytucji, historie najważniejszych eksponatów Muzeum w Stawisku. Podczas spotkania wytłumaczymy istotne pojęcia związane z wizytą w muzeum, takie jak: eksponat, zabytek, kolekcja, dzieło sztuki. Zastanowimy się, co to oznacza, że dany przedmiot jest cenny; sprawdzimy, co można zobaczyć na wystawie. W części warsztatowej zbudujemy własną wystawę czasową, której towarzyszyć będzie opowieść, jak takie ekspozycje przygotowuje się w muzeach. Następnie dzieci wykonają rysunkowe karty do katalogu przygotowanej wystawy. Gotowy katalog trafia na pamiątkę do przedszkola lub szkoły.

Lekcję prowadzi Zofia Zdziech
Grupa wiekowa: dla najmłodszych

 

 

 

Termin lekcji muzealnej należy uzgodnić z dwutygodniowym wyprzedzeniem, najlepiej telefonicznie. Lekcja prowadzona jest dla ok. 30 słuchaczy. W przypadku konieczności podziału na kilka grup, istnieje możliwość obejrzenia filmów biograficznych przez oczekującą część grupy.
Możliwe jest też prowadzenie lekcji nr 2 (Stawisko Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów – miejsce szczególnych związków literatury i muzyki), nr 11 („Dzienniki” Jarosława Iwaszkiewicza – dokument epoki czy zwierciadło duszy?), nr 18 (Podkowa Leśna na literackiej mapie Polski) oraz nr 19 (Jarosław Iwaszkiewicz i Ukraina) w języku rosyjskim.

Cennik:

Bilet wstępu normalny:   10 zł
Bilet wstępu ulgowy:      8 zł

Opłata za oprowadzanie:   40 zł

Lekcja muzealna:          4 zł od osoby


Kontakt:

tel. 22 758 93 63, fax 22 729-14-21

E-mail:
    stawisko@stawisko.pl
    e.cieslak@stawisko.pl
    r.papieski@stawisko.pl

Tematy lekcji

 

Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku - wszystkie prawa zastrzeżone